Radyasyon etkileri ve COTS taraması

Diğer adları: TID, SEU, SEL, SAA

500–600 km Güneş eşzamanlı yörüngede COTS aviyonikler için toplam iyonlaştırıcı doz (TID), Güney Atlantik Anomalisi’nde tekil olay tersinmeleri (SEU) ve yıkıcı kilitlenme (SEL) koruması.

Belge
SQ-EN-005
Güncelleme
Okuma süresi
1 dk
Bu sekmede

LEO’da toplam iyonlaştırıcı doz (TID) ve tekil olay etkileri (SEE)

Güneş eşzamanlı yörüngedeki bir PocketQube’ün zırh kalınlığı düşüktür ( alüminyum veya FR-4); ancak kısa yörünge ömrü () nedeniyle birikimli Toplam İyonlaştırıcı Doz () düzeyinde kalır[1]. Güncel ticari () CMOS mikrodenetleyicilerin ve alıcı-vericilerin çoğu doza parametrik arıza göstermeden dayanır[2].

’daki asıl radyasyon tehlikesi, Güney Atlantik Anomalisi (SAA) içinde hapsolmuş yüksek enerjili protonların () ve kutup bölgelerindeki kozmik ışınların tetiklediği Tekil Olay Etkileri ()’dir[3]:

  • Tekil Olay Tersinmesi (): SRAM veya yazmaçlarda oluşan yıkıcı olmayan bit dönmesi.
  • Tekil Olay Kilitlenmesi (): CMOS altlık içindeki parazitik tristörün tetiklenerek besleme ile toprak arasında düşük empedanslı kısa devre oluşturması; milisaniyeler içinde kesilmezse entegreyi ısıl olarak tahrip eder.

Devre ve mimari düzeyde koruma

  1. Hat bazlı hızlı akım sınırlama ve güç çevrimi: EPS üzerindeki her alt sistem hattı, akımını içinde kesen ve soğuma süresinin ardından hattı yeniden enerjilendiren korumalı anahtarlardan geçirilir[2].
  2. Kritik veriler için FRAM/MRAM ve üçlü oylama (TMR): Ayrılma sayaçları ve yapılandırma tabloları proton kaynaklı bit dönmelerine karşı dayanıklı FRAM üzerinde, üçlü oylama (TMR) ve CRC-32 kontrolüyle saklanır[3].

Kaynaklar

  1. [1]European Cooperation for Space Standardization. (2020). ECSS-E-ST-10-04C Rev.1: Space engineering — Space environment. ESA Requirements and Standards Section.ecss.nl(erişim: 20 Ekim 2026)
  2. [2]nadir lab. (2026). PocketQube-class picosatellites: architecture, flight heritage, and a multi-method post-flight analysis of Grizu-263A [Ön baskı]. nadir lab. Research Monographs (SQ-R-001).nadir lab.’da oku
  3. [3]NASA Small Spacecraft Systems Virtual Institute. (2026). Small Spacecraft Avionics. State-of-the-Art of Small Spacecraft Technology (2026 edition), Chapter 8. NASA Ames Research Center.nasa.gov(erişim: 20 Ekim 2026)

Bu SatWiki maddesine atıf

@misc{nadirlab2026radiation,
  author       = {{nadir lab.}},
  title        = {{Radyasyon etkileri ve COTS taraması}},
  year         = {2026},
  month        = oct,
  howpublished = {nadir lab. SatWiki SQ-EN-005 (Rev. 1)},
  url          = {https://nadirlab.space/tr/wiki/radiation-effects/}
}