Fırlatma pazarı, aracılar ve yörünge aktarma araçları

Diğer adları: Transporter rideshare, Alba Cluster, Orbital transfer vehicle, D-Orbit ION

PocketQube ve CubeSat görevlerinin yörüngeye ulaşma yolları: paylaşımlı fırlatmalar (Transporter), anahtar teslim fırlatma aracıları ve yörünge aktarma araçları (D-Orbit ION).

Belge
SQ-OP-007
Güncelleme
Okuma süresi
2 dk
Bu sekmede

Alçak Yer yörüngesine ulaşan dört rota

PocketQube sayımındaki uydu[1], yörüngeye dört farklı dağıtım rotasıyla ulaşmıştır:

  • Taşıyıcı uydudan
  • Fırlatma aracından
  • Yörünge transfer aracından
Yörüngeye ulaşım yoluna göre yıllık fırlatılan PocketQube
Verileri tablo olarak göster
KategoriTaşıyıcı uydudanFırlatma aracındanYörünge transfer aracındanToplam
20134004
20140000
20150000
20160000
20170000
20180000
20190606
20200000
20213609
2022030838
2023002020
20240000
20250000
2013–2025’te yıllık fırlatılan PocketQube’ler, yörüngeye ulaşım yoluna göre yığılmış (nadir lab. sayımı, Ek A).
  1. Ana uydu üzerinden bırakma (2013): İlk dört PocketQube, Dnepr roketiyle fırlatılan GAUSS Srl’nin UniSat-5 mikrouydusu içindeki MRFOD dağıtıcısından yörüngeye bırakılmıştır[2].
  2. Fırlatma aracı üst kademesinden doğrudan ayrılma (2019–2022): (Rocket Lab Electron ve Falcon 9 Transporter-3) ve Libre Space Foundation’ın açık donanımlı PicoBus dağıtıcısı (Firefly Alpha) doğrudan roket üst kademesine bağlanmıştır[3][4].
  3. Yörünge Aktarma Araçları — (2021–günümüz): Son yıllardaki PocketQube’lerin yarısından fazlası, Falcon 9’dan ayrıldıktan sonra uyduları günler içinde tek tek bırakan D-Orbit ION Satellite Carrier üzerindeki AlbaPod’larla uçmaktadır; bu yöntem kimlik karmaşasını da azaltır[1].
  4. Erken düşüşle sonuçlanan deneme uçuşları: Ekim 2022’deki Firefly Alpha FLTA002 uçuşunda olduğu gibi, hedeflenen yörüngeden alçak () eliptik yörüngeye yerleşen uydular birkaç gün içinde atmosfere girmiştir[5].

Anahtar teslim fırlatma aracıları (brokers)

Ana fırlatma sağlayıcıları tüm adaptör halkası portlarını sattığından, pikouydu ekipleri Alba Orbital, Exolaunch veya GAUSS gibi toplayıcı kuruluşlar (broker) üzerinden birim başına koltuk satın alır; bu paket mekanik arayüz kabulünü, dağıtıcıya entegrasyonu ve fırlatma sahası işlemlerini kapsar[6].

Kaynaklar

  1. [1]nadir lab. (2026). PocketQube-class picosatellites: architecture, flight heritage, and a multi-method post-flight analysis of Grizu-263A [Ön baskı]. nadir lab. Research Monographs (SQ-R-001).nadir lab.’da oku
  2. [2]Krebs, G. D. (2026). UniSat 5. Gunter’s Space Page.space.skyrocket.de(erişim: 20 Ekim 2026)
  3. [3]eoPortal. (t.y.). Alba Orbital Unicorn PocketQubes. ESA eoPortal satellite missions database.eoportal.org(erişim: 20 Ekim 2026)
  4. [4]Libre Space Foundation. (2026). LSF-PICOBUS PocketQube deployer.libre.space(erişim: 20 Ekim 2026)
  5. [5]SpaceNews. (2022). Report on the outcome of Firefly Alpha flight FLTA002.spacenews.com(erişim: 20 Ekim 2026)
  6. [6]Bouwmeester, J., Radu, S., Uludag, M. S., Chronas, N., Speretta, S., Menicucci, A., & Gill, E. K. A. (2020). Utility and constraints of PocketQubes. CEAS Space Journal, 12(4), 573–586.doi:10.1007/s12567-020-00300-0

Bu SatWiki maddesine atıf

@misc{nadirlab2026launch,
  author       = {{nadir lab.}},
  title        = {{Fırlatma pazarı, aracılar ve yörünge aktarma araçları}},
  year         = {2026},
  month        = oct,
  howpublished = {nadir lab. SatWiki SQ-OP-007 (Rev. 1)},
  url          = {https://nadirlab.space/tr/wiki/launch-market/}
}