QB50 Termosfer Takım Uydusu ve Öncü Üniversite CubeSat'ları (FUNcube, ESTCube, PW-Sat2, BeEagleSat ve HAVELSAT)

Türkiye'den BeEagleSat ve HAVELSAT'ın da yer aldığı 36 üniversite CubeSat'ı ile alt termosferin çok noktalı ölçümü, doğrusal amatör транспоnderler (FUNcube/UBAKUSAT) ve sürükleme yelkeni göstericileri.

Belge
SQ-MSN-012
Güncelleme
Okuma süresi
2 dk
Bu sekmede

Alt Termosferde (90–380 km) Çok Noktalı Üniversite Bilimi

Von Karman Akışkanlar Dinamiği Enstitüsü (VKI) koordinasyonunda yürütülen QB50 projesi, 2017 yılında 36 üniversite CubeSat uydusunu (28'i ISS'den Nanoracks NRCSD ile, 8'i PSLV-C38 ile) alt termosferdeki nötr ve iyon yoğunluğunu eşzamanlı ölçmek üzere yörüngeye yerleştirdi[1][2].

Seçilmiş QB50 ve Öncü Üniversite CubeSat Görevleri

GörevBoyutÜniversite / KonsorsiyumYılBilimsel ve Mühendislik Katkısı
FUNcube-1 (AO-73)1UAMSAT-UK / ISISPACE20131200 bps BPSK eğitim telemetrisi + 20 kHz U/V doğrusal transponder; >12 yıl aktif
ESTCube-11UTartu Üniv. (EE)2013Estonya'nın ilk uydusu; elektrikli güneş rüzgârı yelkeni deneyi
BeEagleSat (QB50 TR01)2UİTÜ ve Hava Harp Okulu2017Çok İğneli Langmuir Sondası (m-NLP) + X-ışını dedektörü (ISS ayrılmalı)
HAVELSAT (QB50 TR02)2UHAVELSAN ve İTÜ2017FIPEX atomik oksijen sensörü + yazılım tabanlı telsiz (SDR)
UBAKUSAT3UİTÜ / TAMSAT / RFTEK / JAXA2018Kibo J-SSOD ayrılması; V/U doğrusal transponder + yerli X-bant verici
PW-Sat22UVarşova Teknoloji Üniv. (PL)2018590 km'de 4 m² Mylar sürükleme yelkeni açarak yörünge ömrünü 813 güne indirdi

Üniversite Güvenilirliği ve Yörüngeden Çıkış Mühendisliğine Etkisi

QB50, ESA Fly Your Satellite! ve NASA CSLI gibi programlar; ortak arayüzlerin ve açık yer istasyonu ağlarının () üniversite uydularındaki erken arıza oranlarını belirgin biçimde düşürdüğünü kanıtlamıştır[3][4].

Kaynaklar

  1. [1]The CubeSat Program, Cal Poly SLO. (2022). CubeSat Design Specification, Rev. 14.1 (CP-CDS-R14.1). California Polytechnic State University.nasa.gov
  2. [2]Libre Space Foundation. (2026). SatNOGS DB — satellite and transmitter database.db.satnogs.org(erişim: 20 Ekim 2026)
  3. [3]Langer, M., & Bouwmeester, J. (2016). Reliability of CubeSats — statistical data, developers’ beliefs and the way forward. İçinde: 30th Annual AIAA/USU Conference on Small Satellites (SSC16-X-2).
  4. [4]nadir lab. (2026). PocketQube-class picosatellites: architecture, flight heritage, and a multi-method post-flight analysis of Grizu-263A [Ön baskı]. nadir lab. Research Monographs (SQ-R-001).nadir lab.’da oku

Bu SatWiki maddesine atıf

@misc{nadirlab2026qb50,
  author       = {{nadir lab.}},
  title        = {{QB50 Termosfer Takım Uydusu ve Öncü Üniversite CubeSat'ları (FUNcube, ESTCube, PW-Sat2, BeEagleSat ve HAVELSAT)}},
  year         = {2026},
  month        = oct,
  howpublished = {nadir lab. SatWiki SQ-MSN-012 (Rev. 1)},
  url          = {https://nadirlab.space/tr/wiki/qb50-and-university-cubesats/}
}