CanSat

Diğer adları: CanSat, ARLISS

66 × 115 mm’lik standart içecek kutusu zarfına (~350 g) sığdırılan; balon, sonda roketi veya İHA ile bırakılarak uçtan uca uydu mühendisliğini prova etmeye yarayan yörünge altı eğitim aracı.

Belge
SQ-FF-006
Güncelleme
Okuma süresi
1 dk
Bu sekmede

Tanım ve eğitimdeki rolü

CanSat, standart bir içecek kutusu hacmine ( çap, yükseklik, , kütle) entegre edilen yörünge altı bir uydu benzetim aracıdır[1]. Bir PocketQube veya CubeSat’in aksine CanSat yörünge hızına çıkmaz; küçük bir sonda roketi, balon veya döner kanatlı İHA ile irtifaya taşınır, tepe noktasında ayrılır ve paraşütle inerken yer istasyonuna gerçek zamanlı telemetri gönderir[2].

Robert J. Twiggs kavramı 1998’de Hawaii’deki Üniversite Uzay Sistemleri Sempozyumu’nda (USSS) önermiş; ilk ARLISS uçuşları Eylül 1999’da Nevada Black Rock Çölü’nde gerçekleştirilmiştir[1]. Bu uygulamalı eğitim basamağı doğrudan CubeSat (1999) ve ardından PocketQube (2009) standartlarının doğmasını sağlamıştır[3].

1P PocketQube ile ortak alt sistemler

Bir CanSat yüksek vakum yerine taşınımlı havada çalışsa da dört mühendislik disiplini doğrudan PocketQube projelerine aktarılır[3]:

  1. Güç barası ve uçuş öncesi kesme pimi (): Tek bir Li-iyon/LiPo hücre, mekanik ve akım izleme yapısı yörüngesel EPS mimarisinin birebir provasıdır.
  2. Paket radyo ve bağlantı bütçesi: UHF/ISM alıcı-vericileri ( veya , veya ), ilk temas aşamasındaki çerçeveleme, CRC doğrulaması ve Yagi anten takibiyle aynı temel ilkeleri kullanır.
  3. Şok ve ayrılma yükleri: Roket burun konisinden ivmeyle atılma ve paraşüt açılma şoku, lehim bağlantılarını ve pil tutucularını fırlatma titreşimine benzer mekanik zorlamalara sokar[2].
  4. Yörüngede değişenler: CanSat’tan PocketQube’e geçildiğinde hava taşınımı ortadan kalkar, yılda ısıl/batarya tutulma çevrimi başlar, düşük gaz salımlı malzeme () zorunlu olur ve menzil ’den ’ye çıkar.

Kaynaklar

  1. [1]Twiggs, R. J. (2009). Making it small: the PocketQub. CubeSat Developers’ Workshop, San Luis Obispo (archived presentation).web.archive.org(erişim: 20 Ekim 2026)
  2. [2]NASA CubeSat Launch Initiative. (2017). CubeSat 101: Basic Concepts and Processes for First-Time CubeSat Developers. NASA.nasa.gov(erişim: 20 Ekim 2026)
  3. [3]nadir lab. (2026). PocketQube-class picosatellites: architecture, flight heritage, and a multi-method post-flight analysis of Grizu-263A [Ön baskı]. nadir lab. Research Monographs (SQ-R-001).nadir lab.’da oku

Bu SatWiki maddesine atıf

@misc{nadirlab2026cansat,
  author       = {{nadir lab.}},
  title        = {{CanSat}},
  year         = {2026},
  month        = oct,
  howpublished = {nadir lab. SatWiki SQ-FF-006 (Rev. 1)},
  url          = {https://nadirlab.space/tr/wiki/cansat/}
}